Türkiye Büyük Millet Meclisi himayelerinde düzenlenen “4 Şehir 4 Mekân 4 Âkif” Sempozyumu kapsamında IV. oturum olan “Mehmet Âkif Ersoy’da Cesaret ve Kastamonu Günleri” başlıklı oturum, 30 Nisan 2026 tarihinde Kastamonu Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirildi.
Programa; Kastamonu Vali Yardımcısı Hakan Kubalı, Rektörümüz Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Proje Koordinatörü Dr. Gazi Doğan, Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Selahattin Kaymakcı ve Prof. Dr. Mehmet Atalan’ın yanı sıra kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
Saygı duruşu ve İstiklâl Marşı’nın okunmasıyla başlayan programın açılış konuşmasını Proje Koordinatörü Dr. Gazi Doğan yaptı. Dr. Doğan, Türk Kurtuluş Savaşı’nın önemli şehirlerinden biri olan Kastamonu’da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek “4 Şehir 4 Mekân 4 Âkif” projesinin ortaya çıkış sürecini katılımcılarla paylaştı. Projenin amacının Mehmet Âkif Ersoy’u genç kuşaklara tanıtmak ve onun düşünce dünyasını farklı şehirler üzerinden yeniden hatırlatmak olduğunu belirten Dr. Doğan, Kastamonu’nun Millî Mücadele’de üstlendiği tarihî role dikkat çekti.
Dr. Doğan’ın ardından söz alan Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Mehmet Âkif’in Millî Mücadele döneminde yalnızca mücadele ruhunu değil, aynı zamanda milletin manevi direncini de güçlendirdiğini ifade etti. İstiklâl Marşı’nın taşıdığı ruhun doğru anlaşılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Arıcan, etkinliğin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin desteğiyle gerçekleştirildiğini belirtti.
Kastamonu’nun Mehmet Âkif’in hayatında özel bir yere sahip olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Arıcan, Âkif’in karakterini şekillendiren cesaret anlayışını şu sözlerle ifade etti:
“Korkma demek; Peygamberimiz’in (SAV) Hz. Ömer’e hitabında olduğu gibi ‘Allah bizimledir’ diyebilmektir. Ümitsizlikten, yalnızlıktan ve milletin kaderine sahip çıkmaktan korkmamayı ifade eder. Mehmet Âkif’in cesaret anlayışı iman ve sorumluluk bilinciyle şekillenmiştir.”
Mehmet Âkif’in yalnızca bir şair değil aynı zamanda bir medeniyet düşünürü olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Arıcan, onun fikir mirasının genç nesiller için önemli bir rehber niteliği taşıdığını söyledi.
Programda konuşan Rektörümüz Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal ise Mehmet Âkif’i yalnızca anmanın yeterli olmadığını, onun temsil ettiği ahlak, iman ve mücadele anlayışının yeniden kavranması gerektiğini vurguladı.
Rektörümüz İstiklâl Marşı’nın yalnızca bir metin değil, milletin hafızasında derin izler bırakan bir duruşun ifadesi olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Mehmet Âkif’in eserleri ve vaazları incelendiğinde, onun milletine yalnızca moral vermekle yetinmediği; aynı zamanda şuur, mücadele ve mesuliyet duygusu kazandırmayı hedeflediği görülür. Âkif, toplumu sarsan büyük krizler karşısında teslimiyeti değil direnişi; yılgınlığı değil ümidi; dağınıklığı değil birliği; korkuyu değil cesareti öne çıkarmıştır.”
Mehmet Âkif Ersoy’un hayatında Kastamonu’nun ayrı bir yeri olduğuna dikkat çeken Rektörümüz, Kastamonu’nun Millî Mücadele döneminde yalnızca coğrafi bir mekân değil, fikir, inanç, dayanışma ve direniş ruhunun yoğunlaştığı önemli merkezlerden biri olduğunu ifade etti.
Rektörümüz sözlerini şu şekilde tamamladı: “O dönemde milletin sadece cephede mücadele etmesi yeterli değildi. Mücadelenin anlamının halka anlatılması, bağımsızlık fikrinin diri tutulması ve birlik duygusunun canlı kalması gerekiyordu. Mehmet Âkif bu noktada önemli bir sorumluluk üstlenmiştir.”
Kastamonu Vali Yardımcısı Hakan Kubalı da konuşmasında, Mehmet Âkif’in Nasrullah Camii’nde verdiği vaazların halkın moral ve direncini güçlendirdiğini belirterek şehrin Millî Mücadele’de üstlendiği kritik role dikkat çekti.
Konuşmaların ardından Üniversitemiz TÖMER’de eğitim gören uluslararası öğrenciler İstiklâl Marşı’nı kıta kıta okuyarak Mehmet Âkif Ersoy’u andı. Program, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Müzikoloji Bölümü tarafından hazırlanan müzik dinletisiyle devam etti. Mehmet Âkif Ersoy’un sözlerini yazdığı eserler katılımcıların beğenisine sunuldu.
Etkinliğin panel bölümünde “Mehmet Âkif Ersoy’da Cesaret ve Kastamonu Günleri” başlıklı panel gerçekleştirildi. Moderatörlüğünü Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Selahattin Kaymakcı’nın yaptığı panelde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Onur Hasdedeoğlu, Doç. Dr. Zeki Gürel, Doç. Dr. Tuba Dalar ve Dr. Öğr. Üyesi Serap Denizmen sunumlarıyla yer aldı.
Panelin açılışında konuşan Prof. Dr. Kaymakcı, Mehmet Âkif’in düşünce dünyasının genç nesillere doğru şekilde aktarılmasının önemine dikkat çekerek dijital çağda zayıflayan ahlaki değerlerin yeniden hatırlanması gerektiğini ifade etti.
Panelde ilk sözü alan Doç. Dr. Tuba Dalar, Mehmet Âkif’in cesaret anlayışını ele aldığı sunumunda, şairin adalet, iman, dostluk, yardımseverlik ve bilimselliği merkeze alan karakter yapısının Türk gençliği için örnek teşkil ettiğini söyledi. Âkif’in savaş yıllarında Anadolu’yu dolaşarak halka moral verdiğini hatırlatan Dalar, onun vatan söz konusu olduğunda evladını dahi feda edebilecek bir anlayışa sahip olduğunu vurguladı. Birinci Dünya Savaşı sürecinde Berlin’e ve Necid çöllerine giderek sahada aktif görev üstlendiğini ifade etti.
Prof. Dr. Onur Hasdedeoğlu, “Cehalete Karşı Cesaret: Safahat’tan Örnekler” başlıklı sunumunda, Mehmet Âkif’in cehalet ve atalete karşı çalışmayı, azmi ve gayreti savunduğunu belirterek toplumun kurtuluşu ve ilerlemesinde çalışmanın ve üretkenliğin önemine vurgu yaptı.
Dr. Öğr. Üyesi Serap Denizmen, Kurtuluş Savaşı döneminde Mehmet Âkif’in etkili iletişim gücünü ele alarak doğru söylem ve güçlü hitabeti sayesinde toplum üzerinde önemli bir etki oluşturduğunu ifade etti. Müslümanların birlik olması gerektiğinin altını çizen Denizmen, Türk Millî Mücadelesi’nin Müslüman dünya için de önemli olduğuna dikkat çekti.
Panelin son konuşmacısı Doç. Dr. Zeki Gürel ise Mehmet Âkif Ersoy’un Kurtuluş Savaşı’nın manevi mimarlarından biri olduğunu belirterek, zor dönemlerde milletin moral gücünü yükseltmek amacıyla ülkenin çeşitli yerlerinde görevlendirildiğini ve camilerde vaazlar verdiğini hatırlattı.
Doç. Dr. Gürel’in konuşmasının ardından etkinliğe katkı sunan akademisyenler, öğrenciler ve katılımcılara teşekkür belgeleri takdim edildi. Program, toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
