Mersin İli, Erdemli İlçesi, Ayaş Mahallesinde bulunan Elaiussa Sebaste kazı çalışmaları, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün yetki, sorumluluğu ve izniyle 2021 sezonunda da çalışmalarına devam etmiştir.
Kazı başkanlığını Sapienza Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Marcello BARBANERA, 1. Kazı Başkan Yardımcılığını Kastamonu Üniversitesi, Arkeoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi H. Asena KIZILARSLANOĞLU, 2. Kazı Başkan Yardımcılığı görevini Yüzüncüyıl Üniversitesi, Antropoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Seda KARAÖZ ARIHAN yapmaktadır. 2020 kazı sezonunda pandemi nedeniyle sadece depo çalışması şeklinde devam eden çalışmalara 2021 sezonunda depo çalışmalarının yanı sıra yeniden arazi çalışmaları ile devam edilmiştir.
2021 yılına kadar devam eden ve tamamlanan kazı çalışmaları sayesinde kente ait pek çok yapı gün yüzüne çıkarılmış, Tiyatro, Agora ve Bizans Sarayı’nın bir bölümü ziyarete açılmıştır. Kentte yer alan diğer büyük kamusal ve dini yapıların büyük bir bölümünün kazı çalışmaları da neredeyse tamamlanmış, ziyarete açılması amacıyla Arkeopark Proje çalışmalarına başlanmıştır.
2021 yılı hedefleri dikkate alındığında, Roma Sapienza Üniversitesi, Elaiussa Sebaste’deki araştırmaların yürütülmesinde İtalyan ve Türk araştırmacı, akademisyen toplulukları arasında kurulan verimli işbirliğini sürdürmeye büyük ilgi göstermektedir. 1995’den beri devam eden bilimsel seviyedeki araştırmalardan sonra dikkatimiz, kazı ve restorasyon çalışmalarının yanı sıra özellikle kentin çevre bakımı, canlandırma, arkeolojik alanı yerel toplulukla bütünleştirebilecek bir program aracılığı ile arkeolojik alanın geliştirilmesine yönelik çalışmalar üzerine olacaktır.
Aynı zamanda Kentte uzun süren arkeolojik kazı çalışmaları, büyük sayıda bilimsel veri ve materyalleri ortaya çıkarmıştır. Bu veri ve materyallerin bilim dünyası ile toplumun ilgi ve bilgisine sunulması amacıyla sınıflandırılıp incelenerek yakın zamanda yayınlanması gerekmektedir. Kent yapılarının restorasyonlarının yanı sıra doğal peyzaj ile arkeolojik kalıntıların birleşimi, turizm potansiyelini arttırmak açısından oldukça önemlidir.
Önümüzdeki yıllarda da devam edecek kazı sezonlarında öncelikle arkeolojik alanın değerlendirilmesine yönelik çalışmalar söz konusu olacaksa da, kentin katmanlarında yaşamsal bağlantıları ön plana çıkarmayı amaçlayan kazılar devam edecektir. Kazı çalışmaları öncesinde Jeomanyetik ve Lidar (üç boyutlu yersel lazer) Tarama gibi araç ve yöntemler kullanılacaktır. Halen tam olarak belirsiz olan liman, şehir ve nekropol arasındaki bağlantıları keşfetmek öncelikler sırasındadır. Bu araştırmaların sonuçları sadece Elaiussa Sebaste kenti için değil, Dağlık Kilikia Bölgesi’ndeki benzer durumları anlamak için de önemli olacaktır. Bu hedeflere ulaşmak için, Küçük Hamam ile ilgili araştırmayı sonuçlandırmak, Deniz Feneri olarak adlandırılan alanın kazısına devam edip burayı iç kısma doğru genişletmek, Agora ile Limanlar ve Güneybatı Nekropolün başlangıcı arasındaki alanı kazmaya başlamak yine ilk planlar arasındadır. Elaiussa Sebaste Nekropolü, iyi korunma seviyesi, mezar yapılarının anıtsallığı, zenginliği ve çeşitliliği itibariyle Türkiye’nin en görkemli mezar komplekslerinden biridir. Şimdiye kadar elde edebildiğimiz sonuçlar, projenin devamı için ümit vericidir. İlerleyen kazı sezonlarında, Bölge’nin en büyük boyutlu Amphora Fırını ile civarındaki konut alanlarının Restorasyon ve Konservasyon çalışmalarının yapılması, Nekropoldeki Mezar Anıtlarının ve Peyzajının 3D Rekonstrüksiyon Çalışmaları, hatta tüm şehrin 3D Rekonstrüksiyon Çalışmaları da yapılması hedeflenen çalışmalar arasındadır.
Yine sahayı geliştirme hedefiyle, turizm için tanıtma unsuru olarak kullanabilecek bir video hazırlamak için tüm sahayı dahil eden, geçilen aşamaları belgelendiren bir sanal rekonstrüksiyon çalışmasını başlatmak planlar dahilindedir. Bahsi geçen çalışmalar, son beş yıl boyunca halka açılabilmeleri için arkeolojik alanları düzenleme, müze düzenlemesi, antik ve modern kentler arasındaki ilişkileri araştırma konularında büyük çaba gösteren Prof. Dr. Marcello BARBANERA başkanlığında, Dr. Öğr. Üyesi H. Asena KIZILARSLANOĞLU ile Dr. Öğr. Üyesi Seda KARAÖZ ARIHAN kazı başkan yardımcılığında, İtalyan ve Türk Arkeolog, Mimar, Restoratör, Jeolog, Antropolog, Arkeozoolog, Epigraf akademisyenler ile öğrencilerden oluşan büyük bir ekip tarafından,T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve destekleri ile gerçekleştirilmektedir.
Destek / yardım eden kuruluşlar ile ortak çalışma yürütülen kurumlar; Roma Sapienza Üniversitesi, İtalya Dış İşleri Bakanlığı, Kastamonu Üniversitesi, Yüzüncüyıl Üniversitesi, Batman Üniversitesi, Mersin Müzesi, Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Mersin Belediyesi, Erdemli Kaymakamlığı, Erdemli Belediyesi.
2021 kazı sezonunda Büyük Hamam / Bazilika ve Promontoryum’da kazı ve restorasyon çalışmaları yürütülmüştür. Arkeolog, Antropolog, Arkeozoolog, Sanat Tarihçi ve Restoratörlerden oluşan 25 uzman, doktora / yüksek lisans öğrencisi ve 11 işçi ile başlayan kazı çalışmaları Ekim ayında tamamlanmıştır.
